PROGRAM PROMOCJI ZDROWIA

biblioteki Zespołu Szkół nr 1 im. prof. Tadeusza Kotarbińskiego w Andrychowie przeznaczony do realizacji
od roku szkolnego 2004/2005 do 2006/2007

WPROWADZENIE


Edukacja do zdrowia jest podstawowym prawem każdego dziecka. Powszechnie uważa się, że prowadzenie jej przez szkołę może być najbardziej skuteczne. Nadanie jej priorytetu w szkole leży nie tylko w interesie zdrowia lecz także edukacji - zdrowe dziecko lepiej się uczy.

Biblioteka jest miejscem, w którym skupiają się wszelkie działania dydaktyczne i opiekuńczo-wychowawcze szkoły. Jest ona szczególnym rodzajem pracowni interdyscyplinarnej służącej uczniowi, nauczycielowi, a także coraz częściej i rodzicom.

Współcześni pedagodzy i wychowawcy, stojąc wobec problemów alienacji i frustracji młodzieży, plagi narkomanii czy alkoholizmu, muszą zadawać sobie pytanie, gdzie tkwią korzenie zła i w jaki sposób uchronić młodzież chociaż przed częścią negatywnych skutków stylu współczesnego życia. Jednym ze sposobów jest wychowanie przez lekturę.

Stanowi ona ważny składnik pedagogiki nastawionej nie tyle na pouczanie ucznia, ile na inspirowanie jego sił duchowych, na zbudowanie wewnętrznej harmonii człowieka .

Opracowany przez nas program służyć ma wspieraniu zadań założonych przez szkołę w dążeniu do uzyskania certyfikatu Szkoły Promującej Zdrowie poprzez dostarczanie nauczycielom, uczniom i ich rodzicom oraz pracownikom szkoły różnorodnych materiałów związanych z tematem zdrowego stylu życia.

CELE PROGAMU


1. Promowanie czytelnictwa jako jednej z form zdrowego spędzania wolnego czasu i uzyskania równowagi psychicznej.
2. Dostarczenie wiedzy na temat funkcjonowania organizmu ludzkiego i zdrowego stylu życia.
3. Wpływanie na zmianę negatywnych postaw i zachowań uczniów.
4. Włączenie się do przeciwdziałania patologii społecznej.
5. Kształtowanie wrażliwości na potrzeby innych ludzi.
6. Wspieranie nauczycieli w pracy w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.
7. Przyczynianie się do integracji rodziców ze szkołą w zakresie oddziaływań prozdrowotnych i wychowawczych.
8. Współpraca z Ośrodkiem Wspierania Rodziny w Andrychowie.
9. Współpraca z Biblioteką Miejską oraz z innymi bibliotekami szkolnymi.

CELE
ZADANIA
FORMY REALIZACJI
1. Promowanie czytelnictwa jako jednej z form zdrowego spędzania wolnego czasu i uzyskiwania równowagi psychicznej. - Wzbogacenie księgozbioru o beletrystykę poszukiwaną przez młodzież oraz sprzyjającą rozwojowi osobowości i harmonii psychicznej młodego czytelnika.

- Wyrabianie nawyku korzystania z czytelni biblioteki jako miejsca zdobywania i poszerzania wiedzy w ciszy i spokoju.

- Kształtowanie poczucia, że pobyt w bibliotece to czas spędzony bez stresu.

-Współpraca z indywidualnym czytelnikiem jako forma wsparcia psychicznego.

 - pozyskanie środków finansowych z funduszy gminnych;

- zachęcanie uczniów do korzystania z czytelni i księgozbioru biblioteki;

- propagowanie wartościowej książki poprzez wystawkę "Biblioteka szkolna poleca";

- dbałość o tworzenie w bibliotece miłej i przyjaznej uczniom atmosfery ;

- rozmowy z czytelnikami na temat ich zainteresowań czytelniczych i pomoc w doborze odpowiedniej lektury;

- indywidualne rozmowy z uczniem na temat jego problemów i trudności elementy biblioterapii;

2. Dostarczenie wiedzy na temat funkcjonowania organizmu ludzkiego i zdrowego stylu życia. - Wzbogacenie księgozbioru o materiały dotyczące fizjologii człowieka, biologii ekologii,psychologii oraz zdrowego stylu życia .

- Utworzenie działu "Zdrowy styl życia".

- Stworzenie kartoteki zagadnieniowej na temat zdrowia.

- Współpraca z pielęgniarką szkolną i instytucjami związanymi z służbą zdrowia

 - pozyskiwanie środków finansowych na zakup odpowiednich materiałów ;

- gromadzenie wydawnictw drogą wymiany i współpracy z innymi bibliotekami;

- pozyskanie różnorodnych materiałów służących promocji zdrowia (ulotki, broszury, filmy edukacyjne, plansze itp.);

- wydzielenie w bibliotece miejsca na książki i materiały związane z promocją zdrowia;

- gromadzenie wycinków z czasopism związanych ze zdrowiem fizycznym i psychicznym w celu stworzenie teczek tematycznych;

3. Wpływanie na zmianę negatywnych postaw i zachowań uczniów. - Uwrażliwianie uczniów na krzyk, hałas jako elementy szkodliwe dla zdrowia.

- Wdrażanie do przestrzegania zasad bezpieczeństwa podczas korzystania ze sprzętu bibliotecznego, komputera oraz przyborów.

- Wyrabianie w uczniach umiejętności wyzbywania się kompleksów, docenianie swoich wartości i umiejętności.

- Kształtowanie nawyków zachowania zgodnych z normami społecznymi i zasadami dobrych obyczajów.

- Wyrabianie u młodzieży poczucia odpowiedzialności za podejmowanie życia seksualnego (problem ciąż nastolatków).

- Kształcenie umiejętności efektywnego uczenia się.

 -dbałość o zapewnienie ciszy dla uczniów pracujących w bibliotece;

- zachęcanie uczniów do korzystania z publikacji poruszających problemy zdrowia fizycznego, psychicznego i duchowego;

- przeciwdziałanie używaniu wulgaryzmów, zwrócenie uwagi na kulturalne zwracanie się do koleżanek i kolegów oraz innych osób przebywających w bibliotece;

- angażowanie czytelników do utrzymania ładu i porządku w pomieszczeniach biblioteki;

-proponowanie literatury dotyczącej problemów wynikających z miłości i współżycia seksualnego nastolatków ;

- realizowanie w ramach doraźnych zastępstw tematu "Jak efektywnie się uczyć?";

4. Włączenie się do przeciwdziałania patologii społecznej. - Wyposażenie uczniów w wiedzę na temat szkodliwości działania środków odurzających, alkoholu, nikotyny.

- Uzupełnienie księgozbioru biblioteki szkolnej o książki z zakresu profilaktyki uzależnień.

-Wyrabianie poczucia zagrożenia zdrowia i samopoczucia, jakie niosą ze sobą uzależnienia.

- Współpraca z pedagogami szkolnymi w celu rozeznania konkretnych potrzeb środowiska szkolnego.

 -zorganizowanie w bibliotece spotkania młodzieży z terapeutą zajmującym się profilaktyką uzależnień;

- wykonanie wystawki książek poruszających problem narkomanii

- zorganizowanie wraz z nauczycielem biologii konkursu na temat szkodliwości alkoholu i nikotyny;

- opracowanie dla nauczycieli wykazu filmów edukacyjnych dotyczących uzależnień

5. Kształtowanie wrażliwości na potrzeby innych ludzi. - Wyrabianie postaw tolerancji i szacunku wobec osób niepełnosprawnych.

- Angażowanie uczniów w okolicznościowe akcje charytatywne.

 - wykonanie gazetki poświęconej miejscu osób niepełnosprawnych w społeczeństwie;

- zaprezentowanie prac artystów niepełnosprawnych;

- zorganizowanie aukcji kart świątecznych wykonanych przez artystów malujących stopami i ustami;

- przeprowadzenie zbiórki książek dla Domu Dziecka;

- wspieranie inicjatyw i udziału uczniów w wydarzeniach społecznych i charytatywnych (akcja krwiodawstwa, WOŚP, "Góra grosza ");

6. Wspieranie nauczycieli w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. - Współpraca z dyrekcją szkoły.

- Zapoznanie nauczycieli ze stanem piśmiennictwa dotyczącym promocji zdrowia .

- Przygotowanie materiałów na godziny wychowawcze.

- Udzielanie porad informacyjnych nauczycielom poszukujących książek z dziedziny zdrowego stylu życia.

 - omówienie z dyrekcją ZS nr 1 potrzeb szkoły w realizacji edukacji zdrowotnej i zadań biblioteki w tym zakresie;

- opracowanie i udostępnienie nauczycielom zestawienia bibliograficznego literatury dotyczącej zdrowego stylu życia znajdującej się w księgozbiorze biblioteki szkolnej i Biblioteki Miejskiej;

- pomoc nauczycielom w wyszukiwaniu odpowiednich materiałów na zajęcia wychowawcze i przedmiotowe;

- współpraca przy organizowaniu konkursów i innych akcji promujących zdrowie;

- współpraca z polonistami w zakresie pomocy uczniom z dysleksją, dysgrafią i dysortografią;

7. Przyczynianie się do integracji rodziców ze szkołą w zakresie oddziaływań prozdrowotnych i wychowawczych -Udzielanie rodzicom pomocy w zdobyciu odpowiedniej wiedzy z zakresu zdrowia .

- Udostępnianie rodzicom księgozbioru wspierającego ich umiejętności pedagogiczne

 - zaprezentowanie w szkole w trakcie zebrań z rodzicami nowych książek z dziedziny pedagogiki i zdrowego stylu życia, pomocnych w wychowaniu młodzieży;

- zachęcanie rodziców do korzystania z księgozbioru szkolnego w celu pogłębienia wiedzy i umiejętności pedagogicznych ;

- opracowanie ulotki skierowanej do rodziców dotyczącej szkodliwości nałogów i wczesnego rozpoznawania uzależnień u dzieci ;

8. Współpraca z Ośrodkiem Wspierania Rodziny w Andrychowie - Uzyskiwanie pomocy finansowej na działalność prozdrowotną.

- Konsultacje ze specjalistami zatrudnionymi w OWR.

 - konsultacje z psychologiem z Poradni Psychologicznej OWR dotyczące możliwości udzielania w bibliotece pomocy uczniom z dysleksją ;

- pozyskiwanie od OWR materiałów dotyczących promocji zdrowego stylu życia

9. Współpraca z Biblioteką Miejską oraz z innymi bibliotekami szkolnymi - Pozyskiwanie i wymiana materiałów dotyczących promocji zdrowia.

- Wymiana doświadczeń w zakresie działań służących działalności prozdrowotnej

 - zapoznanie się z księgozbiorem Biblioteki Miejskiej z zakresu zdrowia

- sporządzenie wykazu literatury z w/w tematu dostępnej w Bibliotece Miejskiej;

- zorganizowanie spotkania Zespołu Samokształceniowego Nauczycieli Bibliotekarzy Gminy Andrychów poświęconemu wymianie doświadczeń dotyczących realizacji edukacji zdrowotnej;

- powielenie własnych materiałów dla bibliotekarzy z innych szkół;

SPODZIEWANE EFEKTY


W wyniku realizacji programu uczeń


zna:
" podstawowe pojęcia dotyczące prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego;
" zasady zdrowego stylu życia;
" czynniki szkodliwe dla ludzkiego zdrowia;
" skutki uzależnień;
" zasoby biblioteki szkolnej mogące pomóc mu w uzyskaniu harmonii psychicznej;
" księgozbiór dotyczący zdrowego stylu życia i profilaktyki uzależnień;

wie:
" że może zawsze zwrócić się do nauczyciela bibliotekarza z prośbą o pomoc w rozwiązywaniu własnych problemów i trudności;
" że biblioteka szkolna jest miejscem wolnym od stresu, gdzie można odpocząć i efektywnie się uczyć;

potrafi:
" zaplanować swój wolny czas wg zasad zdrowego stylu życia;
" nawiązać poprzez rozmowę indywidualny kontakt z nauczycielem bibliotekarzem;
" dobrać lekturę odpowiednią do swoich potrzeb psychicznych;
" skorzystać z wzorców proponowanych przez literaturę w rozwiązywaniu własnych problemów;
" skutecznie obronić przed uzależnieniem od substancji odurzających, alkoholu i nikotyny;
" zaangażować się w pomoc osobom chorym i niepełnosprawnym

W wyniku realizacji programu nauczyciele i inni pracownicy szkoły:


znają:
" zasady zdrowego stylu życia;
" księgozbiór biblioteki szkolnej dotyczący zdrowego stylu życia;
" piśmiennictwo z tego zakresu dostępne w innych bibliotekach;

oraz:
" korzystają z materiałów promujących zdrowie zgromadzonych w bibliotece w trakcie zajęć z młodzieżą i życiu osobistym;
" współpracują z nauczycielami bibliotekarzami w organizowaniu konkursów i innych akcji prozdrowotnych;
" stosują w praktyce zasady zdrowego stylu życia


W wyniku realizacji programu rodzice uczniów:


" współpracują ze szkołą w rozwiązywaniu problemów wychowawczych;
" potrafią zdiagnozować zagrożenia dotyczące ich dzieci;
" wspierają młodzież w ich problemach życiowych;
" znają zasoby biblioteki szkolnej mogące pomóc im w pokonywaniu trudności wychowawczych;
" korzystają z księgozbioru biblioteki szkolnej dotyczącego zdrowego stylu życia i profilaktyki uzależnień; " realizują w rodzinach zasady zdrowego stylu życia wolnego od nałogów.

EWALUACJA


1. Porównanie objętości działu księgozbioru "Zdrowy styl życia" przed i po wprowadzeniu programu.
2. Analiza statystyki wypożyczeń literatury dotyczącej tematyki prozdrowotnej.
3. Zbiorcze analizy stanu czytelnictwa w szkole.
4. Dokumentowanie wykorzystania materiałów służących promocji zdrowia zgromadzonych przez bibliotekę.
5. Stopień zaangażowania młodzieży w akcje charytatywne i inne formy działalności prozdrowotnej.
6. Obserwacja zachowań uczniów w bibliotece i poza nią.
7. Wnioski z rozmów indywidualnych z czytelnikami .
8. Analiza odwiedzin biblioteki przez rodziców uczniów.
9. Konkurs wiedzy na temat zdrowego stylu życia.
10. Arkusz do zebrania informacji zwrotnych o przebiegu spotkań.

Bibliografia:

" Białecki Andrzej: Znaczenie bibliotek i bibliotekarzy szkolnych w procesie wychowania.
"Przegląd Biblioteczny" 1981 z.2 R. 49 s.223-229
" Borecka Irena: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Warszawa 2001 " Gwiazda Agnieszka, Kozera Maria , Panuszewska Beata: Program wychowawczy biblioteki "Biblioteka w Szkole" 2003 nr 2 s.1-3
" Kaznocha Jan: Nauczyciel bibliotekarz jako wychowawca młodzieży "Poradnik Bibliotekarza" 1995 nr 3 s.13-15
" Promocja zdrowia. Praca zbiorowa pod red. J.B.Karskiego, Z.Słońskiej, B.Wasilewskiego. Warszawa 1994
" Wojciechowski Jacek: Podstawy pracy z czytelnikiem. Warszawa 1992.
Program opracowały:
mgr Krystyna Pyzio
mgr Teresa Putek


POWRÓT